عیدنوروز

عیدسعیدباستانی نوروز برایرانیان وایل سترگ وباستانی کرایی (فرزندان کورش کبیر)مبارکباد.

اولین یادمان شادروان نورمحمدمجیدی کرایی

 

 

اولین یادمان زنده یاد “نورمحمد مجیدی کرائی” برگزار شد.

اولین یادمان زنده یاد نورمحمد مجیدی کرایی نویسنده و شاعرکهگیلویه و بویراحمد با استقبال بی نظیر، در فرهنگسرای اداره ارشاد اسلامی شهرستان کهگیلویه برگزارشد.

 

اولین یادمان زنده یاد نورمحمد مجیدی کرایی نویسنده و شاعرکهگیلویه و بویراحمدی با استقبال بی نظیر، در فرهنگسرای اداره ارشاد اسلامی شهرستان کهگیلویه برگزارشد.

به گزارش سایت خبری تحلیلی سلام دنا؛ اولین یادمان زنده یاد “نورمحمد مجیدی کرائی” نویسنده و شاعر هم استانی به همت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان کهگیلویه و با حضور جمعی مسئولین استانی، نویسندگان، شاعران و اصحاب قلم و رسانه و اقشار مختلف برگزار شد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد،در این یادمان ضمن خیرمقدم به شرکت کنندگان گفت : یکی از برنامه های انجمن نخبگان ،تجلیل از نویسندگان بزرگ استان است.

دکتر رضا دهبانی با اشاره به ارزش و اهمیت اثار زنده یاد نورمحمد مجیدی کرایی افزود : آثار به جای مانده از زنده یاد”نورمحمد مجیدی کرائی” به ویژه کتاب تاریخ و جغرافیای کهگیلویه و بویراحمد، از جمله منابع مهم تحقیق و پژوهش در مورد استان است.

وی با بیان اینکه بینش فکری و قلم شیوای زنده یاد مجیدی کرایی، دست مایه مناسبی برای پژوهندگان است، خاطر نشان کرد: نورمحمد مجیدی کرایی به یک منطقه خاص تعلق نداشته ، بلکه متعلق به همه مردم ایران است .

دکتر رضا چمن رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان کهگیلویه و بویراحمد و عضو انجمن نخبگان استان سخنران دیگر این یادمان بود . وی ضمن قرائت اشعاری از شاعران ،دانایی را رمز تکامل بشردانست.

وی در خصوص نقش نورمحمد مجیدی کرایی در تالیف آثار مکتوب استان کهگیلویه و بویراحمد، فارس و خوزستان اظهارداشت : بی شک وی یکی از نویسندگان و شاعران شاخص استان کهگیلویه و بویراحمد است که آثارمتعددی از خود به جای گذاشت.

دکتر چمن به لزوم تحلیل و نقد منصفانه آثار وی تاکید و خاطرنشان کرد: نوشتن، گفتن و تالیف آثار علمی، برای عرضه به جامعه است و نقد منصفانه ابزاری برای پویایی و تکامل آن ها است.

دراین همایش اردوان مجیدی کرایی فرزند زنده یاد”نورمحمد مجیدی کرائی” نیز، در مورد زندگی و آثار او به ایراد سخن پرداخت .

به گزارش سلام دنا؛ در این یادمان سمیرا احمدی نوه زنده یاد، سروده خود با عنوان همنشین قلم راقرائت نمود . همچنین شاهنامه خوانی آقای یداله فتحی از شاهنامه خوانان استان ، همراه با نوای نی آقای ابوذر فتحی ،پخش مستند آثار و فعالیتهای تحقیقی و نمایشگاه آثار زنده یاد نیز از دیگر برنامه های یادمان بوده است .

گفتنی است، جمعی ازمدیران ، مدعوین ،شرکت کنندگان و اقشارمختلف مردم قبل از برگزاری یادمان ، با حضور درکنار آرامگاه نورمحمد مجیدی کرایی ،در قطعه نام آوران و هنرمندان آرامستان جدید شهر دهدشت، ضمن قرائت فاتحه یاد و خاطره او را گرامی داشتند .سلام دنا

 

 

 

بزرگ مرد عرصه سیاست کهگلیویه وبویراحمدوخوزستان زنده نام احمدمجیدی کرایی

                    

                    جرگهرس وتمبلون وتیل سرحد                   خم گفتم جرنیکنه طایفه کل احمد

ایستاده از راست:کربلایی احمدمجیدی کرایی.میرزا فرج اله فرد.بهادرقنواتی.یاورناصرقلی خان.مظفرخان اریایی.علیمرادخان فتحی.امامقلی خان بهمِی وفرزندش سلطانعلی خان

زنده نامان کربلایی احمد مجیدی کرایی وفرزندش استاد نورمحمدمجیدی کرایی

 عکس سمت چپ:ایستاده ازچپ شادروان نورمحمدمجییدی کرایی وزنده نام کربلایی احمدمجیدی کرایی با حضور سران اعراب خوزستان وبختیاری وکهگلویه وفارس ولرستان در باشگاه افسران تهران جهت ملاقات باشاه

یادی ازاستاد نورمحمدمجیدی کرایی

شادروان استاد نورمحمدمجیدی کرایی درتاریخ 28/12/1393صاحب 14تالیف وچندین مقاله دارفانی را وداع گفت ودرقطعه هنرمندان آرامستان شهردهدشت بخاک سپرده شد.

تلاش های زنده یاد در جهت معرفی مردم و سرزمین کهگیلویه و بویر احمد وایل کرایی وتاریخ استان کهگلویه وبویراحمدونورابادممسنی بوده است.روحش شاد

یادی ازاستاد نورمحمدمجیدی کرایی

به بهانه درگذشت مجیدی کرائی                                    *  فریدون کرائی

 

در یکی از شب های پائیز سال 90 مجیدی از شیراز تلفن کرد ، پس از احوالپرسی گفت کتاب تاریخ ایل کرائی را تمام کرده ام و آنرا برای چاپ فرستاده ام تهران ، حالا که نگاه می کنم بعضی اشکالات تایپی در آن می بینم ، تو جوان تری بیا نگاهی به آن بینداز اگر اصلاحی به نظرت می رسد انجام بده . آخر هفته رفتم شیراز دو سه ساعتی همراه یکدیگر کتاب را مرور کردیم ، به این نتیجه رسیدیم که باید تغییراتی اساسی در آن داده شود که آنهم مستلزم یکماه کار بود ، عجله داشت گفت دیر شده تغییرات اساسی را بگذاریم برای چاپ بعدی ضمنا" ناشر هم قبول نمی کند ، با این حال تلفن زد به ناشر و مرا به او معرفی کرد و گفت فلانی با شما هماهنگ می کند بعضی تغییرات باید اعمال شود ، از مکالمه دو طرف متوجه شدم که دیر شده ، شب برگشتم اهواز و صبح اول وقت  با ناشر تماس گرفتم ، ایشان گفتند که کار تقریبا" تمام شده و کاری نمی شود کرد ، اما از آنجائیکه ایشان  اهل کهگیلویه بود و لطفی خاص داشت بالاخره قبول زحمت کرده و پذیرفتند تغییراتی جزئی را که امکان داشت اعمال نماید ، دست به کار شدم و آنچه را که در آن فرصت محدود میسر بود به همراه یادداشت زیر که یک معرفی اجمالی از شادروان مجیدی است برایش فرستادم و ناشر محترم هم زحمت چاپ آنرا در صفحات آغازین کتاب کشیدند .

اینک به پاس بیش از نیم قرن زحمات شادروان مجیدی و خلق قریب 20 جلد کتاب و ده ها مقاله تحقیقی برای آنان که به کتاب دسترسی ندارند متن یادداشت ارائه می گردد ، یادش گرامی باد .

 

 

يادداشت

 

در دوره كودكي تا فرصتي دست مي داد به محال كرائي در جنوب مسجدسلیمان مي رفتم ؛ ضمن گردش در دامن طبيعت آثاري را مي ديدم كه با بقيه سازه هاي روستا متفاوت بود ؛ در همان عالم كودكي احساس مي كردم كه اين آثار متعلق به مردم اين دوره نيست ؛ اما هميشه اين سئوال برايم بي پاسخ مانده بود كه اين بنا ها را كي ساخته ؟ كرائي ها مي گفتند اين ها ساخته هاي ساكنين قبلي هستند . اينجا سئوال دو تا شد ؛ پس اگر كرائي ها ساكنين بعدي هستند قبلا" كجا ساكن  بودند ؟ ريش سفيدان مي گفتند در زمان نادر از كهگيلويه آمديم اما چگونگي امر وحساب تقويم را نداشتند .

در سال 54 براي ماموريت دولتي قريب دو سال در روستاهاي ايذه خدمت كردم ؛ آشنائي  با شادروان علي رضاخان احمدي و دوستي سي سال بعد با او دنيائي از اطلاعات ايلي وتاريخي را به رويم گشود و علاقه منديم براي يافتن پاسخ سئوالات رسوب شده در ذهن بيشتر شد . ايذه و گرمسير دينارون بختياري حلقه ايست كه بختياري را به بهمئي ؛ طيبي و كهگيلويه وصل مي كند و دسترسي بيشتر به اطلاعات شرق و غرب اين حلقه اتصال را تا حدودي ميسر مي سازد . از طرفي ايذه همان مال امير پايتخت اتابكان لر است که در گوشه و كنار آن آثار فراواني از ايشان در کنار آثار عیلامی ، اشکانی ، ساسانی و ... به جا مانده ؛ برای دیدن این آثار در نقاط مختلف از جمله تمبی ، مال آقا ، دهدز ، نوترگی ، هلاگون ، پیون ، سوسن ، باغ ملک ، قلعه تل ، مرغا و سایر نقاط  گاهی پای پیاده و گاهی بر پشت اسب روزها ی بسیاری کوه پیمائی نمودم ، بعضی از این آثار نمونه همان آثاري بود كه در كوهستان كرائي مسجدسليمان و شوشتر ديده بودم . با اين بازدید ها به دنبال منابع تاريخي دوره های مربوطه گشتم ؛ منابع كميابي كه سالها در پي آنها بودم و هنوز هم علي رغم گسترش صنعت نشر دسترسي به آنها مشكل است .

 در اين وادي تحقيق بودم كه در سال 71 براي اولين بار افتخار آشنائي با آقاي نورمحمد مجيدي حاصل شد . چند روزي در اهواز خدمتشان بودم و ضمن مطالعه و بررسي دوجلد كتاب هاي اوليه اش ( تاريخ و جغرافياي كهگيلويه و بوير احمد و تاريخ و جغرافياي ممسني ) كه تازه از زير چاپ درآمده بودند  به اتفاق ؛ چندين سفر تحقيقي به محال كرائي مسجدسليمان ؛ شوشتر؛ ايذه ؛ رامهرمز و كوت عبدالله نموده و با معمرين و ريش سفيدان تيره هاي مختلف به گفتگو نشستيم و با اطلاعاتی که از سایر نواحی در دست بود ، دريافتيم كه ابعاد پراكندگي ناشی از سیاست معمول کوچ اجباری این مردم و استقرار  ایشان  در محال لر نشين و استان های جنوب ايران بسيار وسيع تر از آني است كه قبلا" تصور می رفت . محاسبه سرانگشتی تعداد شاخه ها ، تیره ها و طوایف  و مقایسه ساختاری آنها با ایلات دیگر کشور و گزارش های مورخین قرون گذشته ، بیانگر این بود که مجموع این مردم قبل از پراکندگی ،  تحت یک ساختار ایلی مشخص روزگار می گذرانیده اند . بنا بر این ضرورت انجام يك تحقيق و باز نگری جداگانه بر روي اين پراكندگي احساس می شد .

 آقاي مجيدي طي قريب بيست سال گذشته گاهي كه به اهواز مي آمدند و يا تلفني با ايشان تماس داشتم ؛ در خصوص كم و كيف كار و تلاش های انجام شده به تبادل نظر می پرداختیم ؛ تا اينكه در همايش فروردين ماه 1390 كرائي های استان های جنوبی در بهبهان نويد پي گيري كار انتشار كتاب حاضر را از او شنيدم .

براي تأليف كتب تاريخي ؛ گذشته از دانش و ذوق كار كه از عناصر لازم و اوليه هستند ؛ استفاده از منابع متعدد معتبر نيز بر ارزش كار مي افزايد . منابع معمولا" دو دسته اند منابع مكتوب و منابع شفاهي ؛ منابع مكتوب كه اعتبارشان را اساتيد قبلي ؛ تقريبا" ارزيابي كرده اند و بر حسب اعتبارشان مؤلف مي تواند به آنها اعتنا نمايد ؛ اما تشخيص اعتبار منابع شفاهي و تميز صحت و سقم ، ارزيابي و نيز برابري آنها با منابع مكتوب معتبر كار ظريفي است كه از عهده هر كسي بر نمي آيد . موفق ترین کار های انجام شده در زمینه تاریخ و سرگذشت عشایر و ایلات و روستاهای کشور را معمولا" افرادی از همان منطقه که آشنا به شیوه زندگی و مفاهیم واژه ها و عبارات رایج بین آنها بوده انجام داده اند . همچنین از آنجائیکه نسبت های خویشاوندی وخونی و غمخواری در مناسبات ایلی از نظر منافع اقتصادی و اجتماعی نقشی کلیدی دارد ، آشنائی با نام ها و  شخصیت های تأثیر گزار و نسبت آنها با یکدیگر و عملکرد ایشان که نهایتا" به سرنوشت تیره ها و طوایف مختلف راه پیدا می کند از مهم ترین ویژگی های یک پژوهشگر این عرصه است .

آقاي مجيدي در خانواده اي به دنيا آمده اند كه بيش از سه قرن از اواخر دوره صفوی تا کنون ، رياست طايفه كرائي را در کهگیلویه ، مسقط الرأس كرائي به عهده داشته اند . پدرش شادروان كربلائي احمد مجيدي از اوائل قرن شمسي حاضر به مدت چند دهه در تحولات سياسي و اجتماعي منطقه ؛ فعال و مورد اعتنا بوده و در گزارش هاي متعدد از جمله ( تاريخ سياسي كهگيلويه ) به قلم سيد مصطفي تقوي مقدم ‘ (عشاير مركزي ايران ) به قلم دكتر جواد صفي نژاد ‘ از او با عنوان هائي چون ( كدخدا و مشاور ويژه خان ، يكي از كدخدايان متنفذ و معتبر ايل طيبي ، فرماندهي دسته چريكي ايل طيبي ، نماينده نيروهاي دولتي ، مردي مدبر و شايسته و از بزرگان ايل طيبي ) ياد شده ؛ وصلت هاي متعدد خانواده مجیدی با سران ايلات و طوايف مختلف و طبيعتا"رفت و آمد و نشست و برخاست با اين خانواده ها كه نقل مجلس شان گفتگوي پيشينيان ايل است کلاس تاریخی بود که مجیدی از کودکی در آن تلمذ کرده و بعضی رویداد های تاریخی را بلاواسطه از زبان شخصیت های اصلی وقایع شنیده و دسترسی به اسناد مکتوب و قباله ها و شجره نامه ها را برای او میسر ساخته ، علی رغم آنکه حدود هشتاد سال از عمرش می گذرد ، پشتکار عجیبی در تحقیق و مطالعه و تحمل رنج سفر های تحقیقی به نقاط دور افتاده را دارد .

دارا بودن مجموعه  شرایط  فوق است که موجب خلق این اثر گردیده و چه کسی بهتر از مجیدی می توانست این بار گران را بر دوش کشد .

 امید است این نوع تلاش ها راهگشای راه محققین آینده گردد تا بتوانند بخش های پنهان تاریخ این بخش از کشور را که کمتر به آن پرداخته شده آشکار نمایند .

 فریدون کرائی 3 / 8 / 1390

تقدیروتشکرازنورمحمدمجیدی(رحمان رجبی بهشت آباد)

بسم الله الرحمن الرحیم

از شخصیت فرهیخته و پژوهشگر نخبه جناب آقای کربلائی نورمحمد مجیدی کرائی که با تلاش بی دریغ خود در جهت اعتلای انگیزه اصالت وتباری و نژادی، فرهنگ مهرورزی و قوم گرایی و زنده نمودن ایل بزرگ باستانی کرائی سالهای زیادی را به تحقیق و پژ وهش در مراکز علمی و سفرهای متعددی به مرکز شهرستانهایی که باز ماندگانی از ایل کرائی حضور دارند؛ نسبت به جمع آوری اطلاعات شناخت و نحوه کوچ­های اجباری و شناسایی شجره نامه­های آنها نهایت کوشش و فعالیت خود را در جمع آوری به منصفه ظهور رساندن و امروز عصاره آن همه زحمات را در کتاب ذیقیمت و ارزشمند تاریخ ایل باستانی کرائی به عنوان اتصال حلقه گمشده در دستان خود می بینیم، جا دارد از این شخصیت بزرگ و عالیقدر جناب آقای کربلائی نورمحمد مجیدی کرائی که موجب سر افرازی این ایل را فراهم آورده نهایت سپاس و قدر دانی خود را اعلام کرده و توفیقات و بهروزی ایشان را از خداوند منان مسئلت داشته و امید است از این رهگذر پژوهشگری این ایل بزرگ بار دیگر با تاسی از آیه، يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ. اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يكديگر شناسايى متقابل حاصل كنيد در حقيقت ارجمندترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست بى‏ترديد خداوند داناى آگاه است. به شناخت همدیگر اقدام و شهد شیرین برادری را با ر دیگر در کام خود احساس نمائیم در همین راستا اینجانب رحمان رجبی بهشت آباد با تلاش بی دریغ خود نسبت به جمع آوری تعدادی از برادران کرائی خود در ساختاری شجره نامه ای اقدام که جهت اطلاع همه برادران ایل کرائی تقدیم می گردد. و امیداست دیگر برادران نسبت به تکمیل آن و ارسال شجره نامه های خود همکاری لازم عنایت فرمایند چنانچه نقصی یا کسری در این شجره نامه ها وجود دارد لازم است جهت رفع آن به ایمیل [e-mail]  ارسال نمایند. در پایان از آقایان: مشهدی حیات اله مجیدی کرائی، حاج محمد رضا (حاج آقایی) محمدی کرائی ، شمس اله طیب، کربلایی محمد الماسی، مشهدی امام قلی الماسی، حاج مراد وثوقیان، بهادر اسکندری، حاج غلامرضا خزامی، حاج سعید خزامی، یاسین هویزه، کربلایی کلبعلی طلاوری، امان اله هامون پور، حاج علیرحم رجبی، حاج مندنی قنبری، حاج خداداد بیغمی، صمد مجیدی کرائی، امراله خانی، نعمت اله رئیسی، جمشید خنجرزاده ، خدارحم طیب و سلیمان کرایی، عبد محمد بهاری پور، مندنی(علی)بهمن پور و نوراله ساوشی در این مورد ما را یاری نمودندکمال تقدیر و تشکر را می نماییم.

رحمان رجبی بهشت آباد

شجره نامه خانواده ملاخلیل کرایی(1)

 

شجره نامه خانواده ملاخلیل کرایی(2)

 

شاخه قومی اروه ای

شاخه قومی اروه ای

یکی ازتیره های بزرگ ایل کرایی شاخه قومی (اروه ای)بوده که می بایست نگارشش اربکی باشد،اروه ای ها به دو شاخه:خواجه اروه ای ورئیس اروه ای تقسیم می شدند،که به گونه ای پراکنده درایلات قدیم:زیرکوه(حومه وشهربهبهان)وپشتکوه(بخش های طیبی وبهمئی)زندگانی داشته اند.

درمنابع تاریخی دوران اسلامی ویژه تاریخ الرسل والملوک طبری وکتاب جغرافیای نزهه القلوب نامی ازقوم اربکی و(اروه ای)که معرب آن (عروج)آمده،برده میشودکه جایگاه بومی آن در ویرانه های شهرباستانی (شوشان=سوسن)درچهل کیلومتری شهر(انزن)ایذه معرب شده به ایذج که هم اکنون ویرانه های آنرا(مال ویرون=شهرویران)میگویند دیده میشود.

درنزدیکی شهرباغملک جانکی بختیاری شهری ویران دیده میشودکه بومیان آنرا(منجنیق)می نامندوباوردارندکه این شهرحضرت ابراهیم خلیل الله (ع)به ضرب آتش منجنیق که یکی افزارهای اتشین آن زمان بودکشته یا بفرمان نمرودشاه اور وبابل به آتش می سوزد.روشن است این افسانه ازانجا پدیدآمده که نام این شهر(اروه)بوده چنانکه بخشی از زمین های کنارپل ویران منجنیق درجنوب غربی این پل (اروه)نامیده میشود که هنوزمردم شهرهای باغ ملک به آن اراضی که نشانه های مسکونی شهری آن در زیرخروارها خاک نهفته است(اروه)میگویند.

اروه از نگاه نویسندگان وسیاحان:

حمدالله مستوفی :درعروج(اروک)یعنی جابلق،شهرسوسن راگویند.شهرکوچک است،بردوجانب آب نهاده است،باغستان فراوان دارد.نارنج وترنج فراوانی دارد.

طبری در کتاب الرسل والمولک:قوم اروه ای یا اربکی که نشیمنگاهی درکنارپل اربک(منجنیق)سکون داشته اندنام میبردکه مشروح آن نبردکه کردان داریانی شرکت داشتند.

راولینسون:پژوهشگرسرشناس اروپایی درکهگیلویه سفرنامه اش درباره شهروقوم ونژاد اروه ای درخصوص شهرسوسن اشاراتی میکند به اهمیت این شهر.

باتوجه به سوابق دیرین شهرسوسن که به ان اروه یا اربک واوروت ماخوذ ازنام قومی اروه ای بود میگفتند.تیره های بزرگ از این قوم باستانی درایل کرایی زندگی داشته اند،که به گذر زمان درجنگ های پیش آمده مغولان،شاه عباس اول صفوی ونادرشاه وکریم خان زند ودیگران اجبارابه شهرهای خوزستان،فارس،سیستان وبلوچستان وشهرهای عراق:کربلای معلی وکوفه وبصره کوچ داده شده اندکه شماری چند از آنان با نام قومی اروه ای درمیان ایلات پراکنده کرایی زندگانی دارند.

درنواحی غربی شهرلنده تیره ای از مردم اروه ای درروستایی به همین نام درتنگه ای سرسبزوخرم زندگانی دارند،که نشیمنگاه کوهستانی آنان بهترین جایگاه خوش وآب وهوا وباغستان های گردو-انجیروتاکستانهای مخصوصا (عناب)که تنها دراین دره پرورش یافته وثمره وبارخوب میدهندمی باشد.مردم این تیره کاملا رنگ وروی آریایی سپید وسرخگونه دارندکه از دیگرمردمان ایلی چهره وهیکل آنان متامیز ومشخص هستند.یاد اور میشودکه اینان مردمی دلیرورزمی هستندکه شجاعت آنهادر منطقه زبانزد خاص وعام است.

محل سکونت اروه ای هادرکهگیلویه :شهرهای دهدشت-سوق -لنده .روستاهای اروه-تراب علیاوسفلی-خلیفه ای

درشهربهبهان وروستاهای همجواربخصوص روستای تل بردی وکردستان علیاوسفلی تعداد زیادی از این قوم درحال زندگی هستند.

_{برگرفته ازکتاب تاریخ ایل باستانی کرایی بقلم نورمحمد مجیدی}

گناه دل

کتاب گناه دل مجموعه اشعار زیبای مسعودرفیعی از ایدنک با زبان فارسی که درتاریخ1392/05/07انتشارشده وناشرآن چویل بوده است.بسی مایه افتخاراست یک جوان فهیم واهل قلم ازاین روستا افتخاردیگری بر تاریخ این سرزمین افزود.به امید موفقیت درتالیفات جدیداین شاعرجوان.بزودی عکس کتاب وبخشی از این اشعاردر همین صفحه تقدیم میشود.

کوچه معرفت شعر زیبایش راسرود

این سروده زیباراتقدیم میکنم به تمام ایدنکی هایی که بخاطر سیل ویرانگرسال1365ایدنک رابرای همیشه ترک نمودند.به امید بازگشت به نگین ایل

کوچه ای رابود نامش معرفت            مردمانش بامرام ازهرجهت

سیل آمد کوچه را ویرانه کرد            مردمانش را باجهان بیگانه کرد

هرچه در آن کوی بود ازمعرفت          شست وباخودبرد سیل بی صفت

ازتمـــام کوچه تنهــــــا یک نفر          خانه اش ماندوخودش جست ازخطر

رسم راه ونیک هرجابود وهست        ازنهادمردم ان کوچه هست

چونکه دراندیشه ام،اینگونه ای          حتم دارم بچه آن کوچه ای

سراینده این سروده ناشناس می باشد،ازسرکارخانم ناهیدرفیعی جهت گرد آوری وارسال بسیار سپاسگذارم.

عناوین محلی تیره های مردم ایل کرایی

عناوین محلی تیره های مردم ایل کرایی

درایلات قدیم کهگیلویه وبویراحمدوهمچنین ایلات بختیاری هرتیره ای باعنوان وبانامی شناخته می شدند.درایل باستانی کرایی بانظروپیشینه دراز ودیرین آنان تاچندسال پیش  این عناوین که ویژه شناخت هرتیره ای مانند:قاید،خواجه،شیخ ورییس وملابوده زنده بودوبرای شناختن هرتیره ای بکارمی رفت که در زیر برای یابودوزنده داشت این فرهنگ نامی بایادمان پیشینه هرایل وتیره می پردازیم.

1-شاخه قومی اروه ای

2-عناوین ونام واژه ایل  دین یار

3-عناوین تیره ملاها

4-تیره گان رئیس وعناوین قومی آنان

5-رئیس های گل سرخی

6-تیره های مشایخ وعناوین شیخ

7-مشایخ

8-مشایخ دژکوه

بزودی درادامه همین مطلب به تفصیل وبه ترتیب به هرتیره می پردازیم.

شعرایدنک

---

ایدنک جایگاه نیاکان من است ومن نیز بیادگذشتگان ایلی خوداین اشعار را سرودم(نورمحمدمجیدی):

 

چه بگذشته هارا بیارم به یاد               بکردم زبگذشته عمرشاد

  دراین جای بودست نیاکان من              خردمند وبا علم واهل سخن

دراینجای که خاکی آباد بود              همه مردمش خرم وشادبود

نیاکان ایلم زپیشین زمان               دراین بومگاه بودشان خانمان

دراینجا به سیرو به گشت وشکار              بدم دورازسختی روزگار

مراهمنشین بود اهل سخن              دریده زمن بیشترپیرهن

همه اهل ایمان ودیندارگان            همه پندگووهمه خوش زبان

همه آبرومند ودارای نام              خردمندودانا بدندهرکدام

همه باسوادوهمه نکته دان             همه میهمان دوست ودارای خوان

براین روستابودمکتب سرا           که نوباوگان راکند رهنما

همه دشمن ودورازکاربد             که ازکاربد،بدبه کس می رسد

همه کارجووهمه پیشه ور           زرفتار وکار بدان بی خبر

 ایدنک روستای قابل توجهی است که دراثرگسترش وابادانی آن ونیزامکانات اموزشی،جوانان تحصیل کرده ای درسطوح مهندسی،پزشکی،علمی،اداری ودبیری وکارمندی رابه جامعه تحویل داده است.

 

معلمای ایدنک درسال1342-1340

ایستاده:حاج عزیزاله محمدی سوق(معلم)

نشسته ازچپ:حاج تاج محمددوستکام(معلم)زنده یادملاشکراله فتحی وکودکی شهیدحیات اله فتحی

اینجا ایدنک زیباست

در شب زمستانی

کوره خورشید هم ، چون کوره گرم چراغ من نمی سوزد

روز دی از ماه دی برابر با 25 آذر ، 2 ، 9 و 17 دی ماه

واژه دی ، آفریدن و آفریدگار معنی می دهد. در ماه دی ، غیر از نخستین روز ماه که اورمزد  نامیده می شود و نام خداوند است ، سه روز دیگر به نام های دی بادُر ، دی بمهر و دی بدین وجود دارد. بنابر این جشن دیگان برابر است با یکی از این روزها در ماه دی ، که دوم ، نهم و هفدهم در تقویم خورشیدی است. در ایران باستان نخستین جشن دیگان ، در ماه دی یعنی زور اورمزد از ماه دی ، خرم روز نیز نام داشته است. در این روز که روز پس از شب چله ، یعنی بزرگترین شب سال بوده است ، پادشاه کشور و حاکم شهر ، دیدار عمومی با مردم داشته اند. اکنون نیز زرتشتیان در برخی از شهرها و روستاها ، یکی از روزهای دی ، در ماه دی ویا همه آن را جشن می گیرند. همانند جشن های ماهیانه دیگر ، کوشش می کنند تا در محل های عمومی مانند تالار آدریان و آتشکده گرد هم آیند و دیگان را با سرور و شادمانی برگزار کنند.http://hhhhharfha.persianblog.ir/post/103/

پل قدیمی ایدنک

این پل درسال 1356که کلا با بتن مسلح ساخته شده بود،طول آن350متربوده وارتفاع ازکف رودخانه تا تاج ان13متربوده است،که متاسفانه این پل عظیم درسال1365توسط سیل مهیب تخریب شده است.

دانش اموزان مدرسه نوبنیاد

دانش اموزان مدرسه نوبنیاددراسفندماه سال1340درحال انجام ورزشهای محلی.درصورتیکه ازاین اشخاص شناسایی شده لطفا پیام بگذارید.متشکرم.

مدرسه ابتدایی نوبنیادایدنک درسال1342

این عکس متعلق به سال 1342مدرسه نوبنیادایدنک میباشدکه اسامی دانش اموزان ایستاده ازچپ به راست معرفی میشوند:

النقی کریم پور-زنده یاد گرگ اله رجبی-شوکت مجیدی-بزرگ مجیدی-هزارگل خرمیان-امراله مجیدی-موسی دستپاک

نشته ردیف وسط ازسمت چپ:ناشناس-یداله فتحی-محمد قنبری-خداداداغاجری(احتمالا)

نشته از چپ:ناشناس-ناشناس-ناشناس-علی محمد رفیعی-شهیدکرم اله رجبی-شمس اله جمعه پور

لطفا اگه اشخاص ناشناس را میشناسید مارا اطلاع دهید.باتشکرازحاج دوستکام مدیریت مدرسه نوبنیاد

کربلایی رمضان کرایی(کلانترایل کرایی)

کربلایی رمضان، از روحانیون مبارز ایران در قرن چهاردهم هجری. وی فرزند ملاخلیل از بزرگان ایل کرایی بود. او دروس مقدماتی را در شهر بهبهان نزد شیخ محمدحسین بهبهانی و شیخ سلیمان بهبهانی گذراند. سپس برای ادامه تحصیلات عازم نجف اشرف گردید و از محضر درس علمایی چون شیخ هادی تهرانی و آخوند خراسانی و سیدکاظم طباطبایی یزدی استفاده کرد و پس از سالها تلمذ به محل خود کهگیلویه بازگشت. در آنجا وی به کلانتری ایل کرایی رسید و داشتن لباس روحانیت را مغایر با سمت کلانتری خود نمی دانست.

در ۱۳۳۴ ق که مراجع و علمای عتبات بر ضد حضور نظامی انگلستان در جنوب ایران و به حمایت از مجاهدان رزمنده، فتوای جهاد صادر کردند، عده ای از علما به رهبری آیت الله شیخ محمدعلی معصومی از شهر بهبهان عازم جبهه های جنگ در بوشهر و برازجان شدند، آخوند کربلایی رمضان کرایی نیز با یکصد تن از مردم مسلمان ایل طیبی به همراه میرزا حسین بهبهانی به بهبهان رفت و به صفوف مجاهدان پیوست. وی پس از شکست مجاهدان به موطن خویش بازگشت و در حدود ۱۳۴۲ ق درگذشت.

منبع: علما و شاعران استان کهگیلویه و بویراحمد، 91-92
daneshnameh.irdc.ir/?p=1209

نحوه تشکیل استان کهگیلویه وبویراحمد

نحوه تشکیل استان کهگیلویه وبویراحمد

کهگیلویه از 1342شمسی کلمه بویر احمد را به دنبال خود به یدک کشید.در درازای تاریخ پرافتخار ایران سابقه درخشان تاریخی که حاکی از دلاوریهای سردارنامی ایران از این خطه دلاور خیزبنام آریوبرزن باسپاهیان ااسکندرمقدونی ،قیام مستمربرضدحکومتهای حاکم داشتند.این ناحیه از کشور که به تعبیر نویسنده کتابهای تاریخ وجغرافیای کهگیلویه وممسنی(نورمحمدمجیدی) درنقطه به نقطه آن اثاری از سلسله ساسانی یافت میشود واز زمان شکل گیری حکومتها در قالب مدرن امروزی که اولین قانون مدون سازمان اداری وتقسیمات کشوری درسال1285هجری شمسی تحت عنوان قانون ایالتی ولایتی به تصویب مجلس شورای ملی رسید،این استان بعنوان چند بلوک ازشهرستان بهبهان که انهم بعضا در تابعیت فارس واکثرا خوزستان بوده جایگاه تشکیلاتی وسازمانی پیدا میکند.درقانون تقسیمات کشوری مصوب1316شمسی منطقه کهگیلویه در قالب بخشهای کهگیلویه،ثلاث،بهمئی وگچساران در تابعیت شهرستان  بهبهان بوده که نهایتا در سال 1337شمسی اولین سلسله مراتب تقسیماتی تحت عنوان فرمانداری شهرستان کهگیلویه درتابعیت استان خوزستان به تصویب هیئت وزیران رسید.                                                                                                                                                                      

درسال 1342به دنبال شورش روسای ایل وطوایف یویراحمدکه بعنوان غائله فارس شهرت یافت،دهستان سر رود که در برگیرنده قسمتی از مردم بویراحمدتحت عنوان بویراحمد علیابودارتقا یافت وبه شهرستان بویراحمدتبدیل شد واز تجمیع دو شهرستان کهگیلویه وبویراحمدفرمانداری کهگیلویه بویراحمد شکل گرفت ودر سال 1355ازفرمانداری کل به استان تغیر یافت. بقلم سید کرم اله رضایی                                           

گزارش تو جیهی مرحله دوم اجرای قانون تعاریف وضوابط تقسیمات کشوری که نتیجه آن ایجاد بخشهای مارگون-چاروساوانتقال مرکزبخش بهمئی ازکت به لیکک به پیشنهاد بخش ثلاث (لنده)بوده است.شهرستان کهگیلویه درسال 1337به مرکزیت تل گرد چرام ودر سال 1338به مرکزیت دهدشت تصویب شد.هم اکنون این استان دارای شهرستانهای کهگیلویه-بویراحمد-گچساران-لنده-بهمئی-باشت ودنامی باشد.                                                                                                                                  

                                                                                                           

امار ایل طیبی تا سال1347هجری شمسی

طیبی

ناحیه طیبی درشمال شرق بهبهان واقع گردیده،بیشتر طوایف این ایل درروستاها وشهراهای پراکنده استان کهگیلویه وبویراحمد واستانهایی چون خوزستان-فارس وبوشهرپراکنده شده اندومساحت ایل طیبی در استان ک.ب432مایل مترمربع است.قلمرو ایل طیبی بین بویراحمد سفلی،دشمن زیاری،بهمئی ،بهبهان وبختیاری واقع گردید.مساحت آن بالغ بر 1670کیلومتر مربع است وبه دو بخش گرمسیری وسردسیری تشکیل شده است.                                                                                                                                                       

امارخانوارهای ایل طیبی از زبان مورخان وامارهای رسمی تا سال1347 شمسی

لیدی شل   1856میلادی   1000چادر   ایلات وعشایر

بارون دوبد       3000چادر ایلات وعشایر

میرزا حسن فسایی(فارسنامه)   1314ه.ق    2000خانوار   فارسنامه ناصری

محمود باور   1324ه.ش   2500-2700خانوار   کهگیلویه وایلات آن

محمدعلی شوششتری   1332ه.ش    2000خانوار   جغرافیای تاریخی خوزستان

عبدالعزیزصاحب جواهر   1339ه.ش   2000خانوار  دایره المعارف اسلامی ایران جزء پنجم

ایرج افشار سیستانی    1345ه.ش     2800خانوار بنقل از ایران زمین

دانشگاه تهران    1347ه.ش    5195جمعیت وشناسنامه ایلات کهگیلویه

بقلم یعقوب غفاری

نمونه گلوله توپ قلعه کوب

این گلوله سربی معروف به گلوله توپ قلعه کوب می باشد،وزن این گلوله 4.100کیلوگرم می باشد.این گلوله توسط خانواده رجبی در قسمت غربی ایدنک درهنگام شخم زمین پیدا شد.این گلوله مربوط به زمانی می باشد که نیروهای حامی شیخ خزعل(خوانین بختیاری) به نواحی کهگیلویه جهت باجگیری سرازیر شدندوقلعه کربلایی رمضان (قلعه کهنه)درجنوب ایدنک مورد تهاجم قرار دادند.بعدازتخریب بخشی ازقلعه ایدنک بسوی لنده رفتندکه ازسرگچ  لنده قصد شلیک داشتندکه توپ خراب شده وجنگ باوساطت بزرگان به اتمام رسید(دراینده بتفصیل شرح خواهیم داد)
از همه عزیزانی که همچنین اثاری از قدیم دردسترس دارندلطف کنند جهت تهیه عکس ما را یاری نمایید.

نمایی ازپل قدیمی ایدنک

این پل دراوایل دهه 60افتتاح ودرسال1365در یک سیل ویرانگرتخریب شد

نگاه اسمان به ایدنک

نمایی زیبا ازتخته دراز ایدنک

جنوب ایدنک

ایدنک ازنگاهی دیگر